Morze Czarne, znane ze swoich zazwyczaj ciemnych wód, każdego roku przechodzi spektakularną metamorfozę. Wiosną i latem rozległe obszary tego akwenu zmieniają barwę na intensywny turkus, co jest zjawiskiem doskonale widocznym nawet z orbity okołoziemskiej. Najnowsze dowody na to zjawisko dostarczył satelita PACE (Plankton, Aerosol, Cloud, ocean Ecosystem) należący do NASA, który 22 czerwca 2026 roku zarejestrował ten niezwykły spektakl kolorów za pomocą instrumentu OCI (Ocean Color Instrument).
Przyczyna niezwykłego zjawiska
Za zmianę barwy wody odpowiadają kokolitofory – mikroskopijne organizmy należące do fitoplanktonu. Ich cechą charakterystyczną jest posiadanie pancerzyków zbudowanych z węglanu wapnia. Gdy w okresie późnej wiosny i wczesnego lata organizmy te gwałtownie się namnażają, tworząc ogromne zakwity, ich odblaskowe skorupki rozpraszają światło słoneczne. To właśnie to zjawisko nadaje wodzie mlecznoniebieski, turkusowy odcień.
Warto zauważyć, że skład biologiczny wód Morza Czarnego jest zmienny. W innych porach roku dominują tam okrzemki – inny rodzaj mikroskopijnych alg. Okrzemki posiadają pancerzyki krzemionkowe, które nie odbijają światła w tak spektakularny sposób, przez co woda w tym czasie wydaje się znacznie ciemniejsza.
Widok z perspektywy kosmosu
Zjawisko to nie ogranicza się jedynie do otwartych wód. Pod koniec maja 2026 roku, na miesiąc przed wykonaniem zdjęcia satelitarnego, członek załogi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) uwiecznił zakwit fitoplanktonu w cieśninie Bosfor. Na zdjęciu wyraźnie widać, jak organizmy te tworzą wirujące prądy po obu stronach kanału łączącego Morze Czarne z Morzem Marmara, co pozwala naukowcom lepiej zrozumieć dynamikę przepływu wód w tym regionie.
Znaczenie ekologiczne zakwitów
Choć pojedyncze kokolitofory są zbyt małe, by dostrzec je gołym okiem, ich masowe występowanie ma kluczowe znaczenie dla ekosystemu oceanicznego oraz globalnego cyklu węglowego. Obserwacje satelitarne stanowią dla badaczy nieocenione narzędzie monitorowania kondycji mórz, szczególnie w miejscach, gdzie pobieranie próbek wody jest utrudnione.
Proces biologiczny zachodzący podczas zakwitu pełni ważną funkcję w regulacji klimatu:
Dzięki danym gromadzonym przez NASA, naukowcy mogą śledzić te zmiany w czasie rzeczywistym, co pozwala na lepsze zrozumienie roli, jaką fitoplankton odgrywa w utrzymaniu równowagi środowiskowej naszej planety.
