Osoby zmagające się z depresją często doświadczają problemów z pamięcią, koncentracją oraz tzw. mgłą mózgową, które utrzymują się nawet po ustąpieniu głównego obniżenia nastroju. Najnowsze badania sugerują, że rozwiązanie tego problemu może znajdować się w leku powszechnie stosowanym w leczeniu przewlekłych zaparć.
Nieoczekiwane wsparcie dla funkcji poznawczych
Zespół naukowców z Uniwersytetu w Birmingham, we współpracy z badaczami z Uniwersytetu w Oksfordzie, przeprowadził eksperymentalne badanie nad lekiem o nazwie prukalopryd. Substancja ta, obecnie zatwierdzona do leczenia przewlekłych zaparć, działa poprzez aktywację receptora serotoninowego 5-HT4, który występuje zarówno w układzie pokarmowym, jak i w ludzkim mózgu.
W badaniu wzięło udział 50 dorosłych osób z historią depresji, które w momencie rozpoczęcia testów nie przyjmowały żadnych leków przeciwdepresyjnych, a od ich ostatniego epizodu choroby minęło co najmniej sześć miesięcy. Uczestnicy zostali losowo przydzieleni do dwóch grup: jedna otrzymywała dawkę 2 mg prukaloprydu (standardowa dawka stosowana w leczeniu zaparć, której koszt w przeliczeniu na złotówki wynosi zazwyczaj kilkadziesiąt złotych za opakowanie), a druga placebo. Kuracja trwała od 7 do 10 dni.
Wyniki testów pamięci i koncentracji
Przed rozpoczęciem oraz po zakończeniu przyjmowania preparatu uczestnicy przeszli serię testów mierzących funkcje wykonawcze, pamięć krótko- i długotrwałą oraz przetwarzanie emocjonalne. Wyniki wykazały, że osoby przyjmujące prukalopryd osiągnęły lepsze rezultaty w testach poznawczych niż grupa kontrolna. Badani reagowali szybciej i dokładniej, co potwierdza potencjał leku w poprawie sprawności umysłowej.
Problemy poznawcze, czyli mgła mózgowa, są istotnym i często pomijanym objawem depresji, który może utrzymywać się nawet wtedy, gdy nastrój ulega poprawie. Nasze badanie sugeruje, że lek ukierunkowany na receptor serotoninowy 5-HT4, stosowany już w leczeniu przewlekłych zaparć, może poprawiać funkcjonowanie poznawcze u osób z historią depresji – wyjaśnia dr Angharad de Cates z Uniwersytetu w Birmingham.
Warto podkreślić, że w trakcie badania nie odnotowano istotnych skutków ubocznych. Jak zaznaczają autorzy, lek działa łagodnie, stymulując pracę jelit, co pozwoliło uniknąć poważnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych u uczestników.
Nowy kierunek w psychiatrii
Eksperci podkreślają, że dla wielu pacjentów powrót do zdrowia po depresji jest niepełny właśnie ze względu na utrzymujące się trudności z koncentracją i pamięcią. Wyniki opublikowane na łamach Psychological Medicine stanowią wczesny dowód na to, że agoniści receptora 5-HT4 mogą pomóc w przywróceniu sprawności poznawczej.
Naukowcy planują kontynuować badania, aby sprawdzić, czy leki z tej grupy mogą zostać skutecznie włączone do terapii zaburzeń psychicznych. Wcześniejsze obserwacje sugerowały również, że agoniści receptora 5-HT4 mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia depresji, co otwiera obiecującą ścieżkę dla rozwoju nowoczesnych metod leczenia wspierających zdrowie psychiczne.