Popularne zamienniki cukru, często wybierane jako zdrowsza alternatywa dla tradycyjnych słodzików, mogą nie być tak obojętne dla naszego organizmu, jak dotychczas sądzono. Najnowsze badania opublikowane na łamach czasopisma medycznego Neurology sugerują, że wysokie spożycie substancji słodzących o niskiej lub zerowej kaloryczności może wiązać się z szybszym pogorszeniem funkcji poznawczych, w tym pamięci oraz zdolności logicznego myślenia.
Związek między słodzikami a zdrowiem mózgu
Naukowcy z University of São Paulo w Brazylii przeanalizowali dane dotyczące blisko 13 000 dorosłych osób, monitorując ich stan zdrowia przez około osiem lat. Uczestnicy badania, których średnia wieku wynosiła 52 lata, zostali podzieleni na grupy w zależności od dziennego spożycia siedmiu popularnych substancji słodzących. Wyniki pokazały wyraźną korelację: osoby spożywające największe ilości tych dodatków doświadczały szybszego spadku sprawności intelektualnej w porównaniu do osób, które ograniczały je do minimum.
Niskokaloryczne i bezkaloryczne słodziki są często postrzegane jako zdrowa alternatywa dla cukru, jednak nasze ustalenia sugerują, że niektóre z nich mogą z czasem negatywnie wpływać na zdrowie mózgu – zauważa dr Claudia Kimie Suemoto, autorka badania.
Wartości liczbowe wskazują, że osoby z grupy o najwyższym spożyciu słodzików notowały spadek funkcji poznawczych o 62% szybszy niż osoby z grupy o najniższym spożyciu. Zdaniem badaczy, różnica ta odpowiada około 1,6 roku dodatkowego starzenia się mózgu. W przypadku grupy o średnim spożyciu, spadek ten był o 35% szybszy, co przekłada się na około 1,3 roku przyspieszonego starzenia poznawczego.
Szczegóły badania i analizowane substancje
W badaniu poddano analizie siedem popularnych substancji słodzących, które powszechnie występują w produktach wysokoprzetworzonych, takich jak napoje gazowane typu „diet”, wody smakowe, jogurty czy desery niskokaloryczne:
Z wyjątkiem tagatozy, wszystkie wymienione substancje zostały powiązane z szybszym pogorszeniem ogólnych funkcji poznawczych. Co istotne, badanie wykazało, że zależność ta jest szczególnie wyraźna u osób poniżej 60. roku życia oraz u pacjentów chorujących na cukrzycę. W przypadku osób starszych (powyżej 60 lat) wspomnianej korelacji nie zaobserwowano.
Ważne ograniczenia interpretacyjne
Choć wyniki badania są niepokojące, naukowcy podkreślają, że mają one charakter obserwacyjny. Oznacza to, że wskazują na istnienie związku między spożyciem słodzików a tempem starzenia się mózgu, ale nie dowodzą bezpośredniej przyczyny i skutku. Istnieje możliwość, że inne czynniki stylu życia lub diety wpływają na zaobserwowane wzorce.
Dodatkowym wyzwaniem jest fakt, że dane dotyczące diety opierały się na deklaracjach samych uczestników, co może wiązać się z ryzykiem niedokładności w szacowaniu spożycia. Mimo to, badanie stanowi istotny sygnał ostrzegawczy. Autorzy podkreślają, że konieczne są dalsze prace naukowe, aby potwierdzić te obserwacje oraz sprawdzić, czy inne naturalne alternatywy dla cukru, takie jak miód, syrop klonowy czy cukier kokosowy, mogą stanowić bezpieczniejszą alternatywę dla zdrowia poznawczego.