Dom aukcyjny Sotheby’s zaprezentował kolekcję unikatowych artefaktów związanych z historią podboju kosmosu. Wśród wystawionych przedmiotów znalazły się obiekty o ogromnym znaczeniu historycznym, które towarzyszyły najważniejszym misjom NASA – od pierwszych spacerów kosmicznych po przełomowe lądowanie na Księżycu.
Długopis, który uratował misję Apollo 11
Jednym z najbardziej niezwykłych eksponatów jest zwykły długopis, który odegrał kluczową rolę w powodzeniu misji Apollo 11. 20 lipca 1969 roku, po zakończeniu prac na powierzchni Księżyca, Buzz Aldrin przypadkowo zahaczył plecakiem systemu podtrzymywania życia o wyłącznik bezpiecznika w module księżycowym. Element ten uległ złamaniu, co uniemożliwiło uruchomienie silnika niezbędnego do powrotu na orbitę.
Mógł wybrać coś mało istotnego. Ale uderzył w bezpiecznik, który kontrolował silnik modułu serwisowego, dzięki któremu wróciliśmy na orbitę. To było jak ubezpieczenie. Dobrze jest mieć trochę ubezpieczenia. – wspominał później Neil Armstrong.
Dzięki szybkiej reakcji Aldrina, który wsunął długopis w miejsce uszkodzonego przełącznika, udało się zamknąć obwód i bezpiecznie wystartować z powierzchni Srebrnego Globu.
Pamiątki z pionierskich misji
Aukcja obejmuje również przedmioty z wcześniejszych programów, takich jak Gemini. Wśród nich znajduje się amerykańska flaga, która towarzyszyła Jimowi McDivittowi podczas misji Gemini IV w 1965 roku. To właśnie wtedy Edward White wykonał pierwszy w historii amerykański spacer kosmiczny, trwający 21 minut.
Kolejnym ciekawym obiektem jest fragment tkaniny użytej podczas misji Gemini XII w 1966 roku. Buzz Aldrin wykorzystał ten kawałek nylonu do oczyszczenia okna statku z tajemniczej żółtej substancji. Późniejsze analizy laboratoryjne wykazały, że był to osad z paliwa rakiety Titan II. Aldrin zachował ten fragment jako osobistą pamiątkę.
Technologia i dyplomacja w kosmosie
W ofercie znalazły się również elementy techniczne, takie jak zatyczka osłony termicznej z misji Apollo 8 – pierwszej załogowej wyprawy w stronę Księżyca. Osłona ta była kluczowa dla przetrwania załogi podczas powrotu w ziemską atmosferę, chroniąc konstrukcję statku przed ekstremalnymi temperaturami wywołanymi tarciem.
Warto zwrócić uwagę na gesty dyplomatyczne, które towarzyszyły wyścigowi kosmicznemu. Buzz Aldrin zabrał na pokład Apollo 11 flagę ZSRR, co miało być symbolem dobrej woli i podkreśleniem, że osiągnięcie, jakim było lądowanie na Księżycu, wykracza poza granice jednego państwa.
Wyposażenie astronautów i popkultura
Kolekcja zawiera także przedmioty osobiste i elementy wyposażenia, które przybliżają realia pracy astronautów:
