Sytuacja jest krytyczna – do 27 lipca 2026 roku w samej Demokratycznej Republice Konga potwierdzono 3200 przypadków zachorowań oraz 1405 zgonów. W odpowiedzi na to wyzwanie, zespół Oxford Vaccine Group rozpoczął testy fazy I szczepionki o nazwie ChAdOx1. Preparat ten wykorzystuje tę samą platformę wektorową, która posłużyła do stworzenia szczepionki przeciwko COVID-19, jednak został zmodyfikowany tak, aby zawierał instrukcje genetyczne dla białka wirusa Ebola Bundibugyo. Obecnie wyprodukowano już około 620 tysięcy dawek tego preparatu.
Strategia szybkiego reagowania
Kluczem do tak szybkiego przejścia od koncepcji do badań klinicznych było wieloletnie doświadczenie zespołu w pracy nad wirusami z rodziny filowirusów, zdobyte m.in. podczas epidemii w 2013 roku. Teresa Lambe, główna badaczka projektu, podkreśla, że w momencie ogłoszenia stanu zagrożenia, naukowcy dysponowali już odpowiednimi sekwencjami genetycznymi, co pozwoliło na natychmiastowe rozpoczęcie prac.
To, co zazwyczaj wykonuje się sekwencyjnie, my przeprowadziliśmy równolegle. Prace niekliniczne, badania kliniczne oraz procesy związane z produkcją i kontrolą jakości odbywały się w tym samym czasie.
Proces ten wymagał ścisłej współpracy z partnerami zewnętrznymi, w tym z Serum Institute of India, który odpowiadał za szybkie skalowanie produkcji. Równolegle z wytwarzaniem dawek, zespół prowadził badania niekliniczne oraz przygotowywał protokoły kliniczne, co pozwoliło na sprawne przejście do etapu rekrutacji ochotników.
Przebieg badań i przyszłe kroki
Obecna faza I badań klinicznych obejmuje grupę około 50 dorosłych ochotników w wieku 18–55 lat w Wielkiej Brytanii. Celem naukowców jest ocena bezpieczeństwa preparatu oraz sprawdzenie, czy wywołuje on pożądaną odpowiedź immunologiczną bez powodowania nadmiernych stanów zapalnych. Po uzyskaniu pozytywnych wyników, planowane są kolejne etapy:
Warto zaznaczyć, że ChAdOx1 nie jest jedynym projektem w fazie rozwoju. Finansowana przez Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) inicjatywa obejmuje również dwa inne podejścia:
Dzięki zaangażowaniu globalnych partnerstw i skoordynowanym działaniom, naukowcy mają nadzieję na jak najszybsze dostarczenie skutecznego narzędzia do walki z rozprzestrzeniającą się chorobą, co jest kluczowe dla opanowania obecnej sytuacji kryzysowej.
