Owca grzywiasta, znana również jako aoudad (Ammotragus lervia), stała się poważnym wyzwaniem ekologicznym dla Teksasu. Choć gatunek ten został sprowadzony do stanu przez weteranów II wojny światowej powracających z Afryki Północnej w celach łowieckich, jego populacja w ciągu ostatnich dekad wzrosła o ponad 1800 procent. Obecnie szacuje się, że w regionie żyje około 30 tysięcy tych zwierząt, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla rodzimej fauny, w tym dla populacji owcy kanadyjskiej (bighorn sheep), której liczebność w Teksasie wynosi zaledwie 1500 osobników.
Zagrożenie chorobami układu oddechowego
Najnowsze badania opublikowane na łamach czasopisma Scientific Reports wskazują, że aoudady pełnią rolę bezobjawowych nosicieli groźnych patogenów wywołujących zapalenie płuc. Bakterie takie jak Mycoplasma ovipneumoniae oraz przedstawiciele rodziny Pasteurellaceae, przenoszone przez owce grzywiaste, stanowią śmiertelne zagrożenie nie tylko dla dzikich owiec kanadyjskich, ale również dla lokalnego inwentarza, w tym kóz i owiec hodowlanych.
Wildlife managers have been concerned about the potential aoudad disease threat for our native species since the late ’70s, but relatively little work had been done to characterize these risks.
Eksperymenty przeprowadzone przez zespół biologów i weterynarzy wykazały drastyczną różnicę w odporności obu gatunków. Podczas gdy aoudady wykazują niezwykłą zdolność do radzenia sobie z patogenami przy minimalnych objawach chorobowych, owce kanadyjskie przechodzą infekcje niezwykle ciężko. W przypadku zakażenia, szanse na przeżycie rodzimych owiec kanadyjskich szacuje się na zaledwie 20 procent, co oznacza śmiertelność sięgającą 80 procent.
Skala zjawiska i działania ochronne
Badania terenowe obejmujące 351 osobników aoudada wykazały, że niemal 10 procent z nich jest nosicielami DNA bakterii M. ovipneumoniae, a ponad 55 procent posiada przeciwciała świadczące o wcześniejszym kontakcie z patogenem. Szczególnie niepokojący jest fakt, że młode osobniki wydają się wydalać więcej patogenów niż dorosłe sztuki. Ze względu na skalę problemu, władze Teksasu wprowadziły przepisy zezwalające na odstrzał tych zwierząt nawet z pokładów śmigłowców.
Sytuacja wymusiła zmianę strategii ochrony przyrody. Jak wyjaśnia patolog weterynaryjny Walter Cook, organizacje takie jak Texas Parks and Wildlife Department (TPWD) muszą podejmować bardziej radykalne kroki, aby odizolować zdrowe populacje owcy kanadyjskiej od zagrożenia. Przykładem takich działań jest relokacja ponad 70 zdrowych osobników do Parku Stanowego Franklin Mountains w El Paso, gdzie ryzyko kontaktu z aoudadami jest minimalne.
Eksperci podkreślają, że ze względu na brak widocznych objawów chorobowych u owiec grzywiastych, każde spotkanie z tym gatunkiem na terenie Teksasu powinno być traktowane jako potencjalne zagrożenie dla ekosystemu. Dalsze badania skupią się na zrozumieniu zjadliwości poszczególnych szczepów bakterii, aby skuteczniej chronić rodzime gatunki przed wyginięciem.
