Przedstawiciele Google odpowiedzialni za bezpieczeństwo i prywatność ostrzegają, że nadchodzące regulacje Unii Europejskiej mogą doprowadzić do poważnych zagrożeń w cyberprzestrzeni. Chodzi o wytyczne wynikające z unijnego aktu o rynkach cyfrowych (Digital Markets Act – DMA), które mają na celu przełamanie dominacji gigantów technologicznych poprzez wymuszenie udostępniania danych z wyszukiwarki oraz większe otwarcie systemu operacyjnego Android dla konkurencji.
Ryzyko deanonimizacji danych wyszukiwania
Zgodnie z propozycjami Komisji Europejskiej, Google miałoby udostępniać konkurentom dane z wyszukiwarki w sposób równorzędny do tych, które samo gromadzi. Obejmuje to zapytania wpisywane przez użytkowników, dane o kliknięciach oraz wyniki rankingowe. Choć unijne plany zakładają stosowanie metod anonimizacji, eksperci Google twierdzą, że proponowane rozwiązania są niewystarczające.
Jeśli dane można łatwo zidentyfikować, to w pierwszej kolejności nie są one anonimowe. Prawo wyraźnie wymaga, aby były one zanonimizowane. Niezależnie od tego, czy Google ma w tym swój interes, czy nie, faktem jest, że najbardziej prywatne pytania milionów ludzi mogą trafić w ręce osób trzecich, których użytkownicy nigdy nie chcieliby dopuścić do swoich danych.
David Lewis, dyrektor ds. doradztwa w zakresie prywatności w Google na region EMEA, podkreśla, że inżynierowie firmy udowodnili, iż dane te można stosunkowo łatwo przypisać do konkretnych osób. Zespół ds. bezpieczeństwa Google twierdzi, że w testach laboratoryjnych był w stanie przeprowadzić taką reidentyfikację w czasie krótszym niż dwie godziny. Firma obawia się, że po przekazaniu danych mniejszym podmiotom, straci nad nimi kontrolę, co uczyni je łatwym celem dla cyberprzestępców.
Zagrożenia dla ekosystemu Android
Obawy dotyczą również systemu Android. Propozycje zakładają, że firmy trzecie zajmujące się sztuczną inteligencją uzyskałyby szerszy dostęp do funkcji systemu, w tym do obsługi komend głosowych (tzw. wake words) oraz interakcji z zainstalowanymi aplikacjami i zgromadzonymi w nich danymi. Zdaniem Google, takie rozwiązanie może zostać szybko wykorzystane przez oszustów.
Heather Adkins, wiceprezes ds. inżynierii bezpieczeństwa w Google, przewiduje, że w przypadku wdrożenia tych zmian w obecnym kształcie, w krótkim czasie można spodziewać się znaczącego wzrostu liczby oszustw w Europie. Eugene Liderman, dyrektor zespołu ds. bezpieczeństwa Androida, dodaje, że przyznanie zewnętrznym usługom AI dostępu do mikrofonów, kamer czy informacji wyświetlanych na ekranie stoi w sprzeczności z najlepszymi praktykami bezpieczeństwa mobilnego.
Spór o standardy bezpieczeństwa
Środowisko ekspertów jest podzielone w ocenie tych zagrożeń. Część konkurentów Google, takich jak wyszukiwarka DuckDuckGo, uważa, że obawy giganta są wyolbrzymione. Ich zdaniem unijne ramy prawne nie wymagają eliminacji każdego teoretycznego ryzyka, a jedynie zredukowania go do poziomu nieistotnego, co obecne propozycje Komisji Europejskiej mają zapewniać.
Z kolei Alissa Cooper z Knight-Georgetown Institute wskazuje, że choć kwestie prywatności są kluczowe, to dane, które Google posiada od lat, są unikalne i niezbędne do budowania realnej konkurencji. Proponuje ona, aby niezależni eksperci otrzymali dostęp do tych zasobów w celu zweryfikowania, czy mechanizmy ochrony danych faktycznie działają zgodnie z założeniami.
Ostateczne decyzje Komisji Europejskiej w sprawach dotyczących wyszukiwarki oraz interoperacyjności systemu Android mają zapaść do 27 lipca. Do tego czasu trwa intensywna debata między regulatorami, firmami technologicznymi a niezależnymi badaczami, dotycząca tego, jak pogodzić potrzebę otwarcia rynku z ochroną prywatności użytkowników.
