4 grudnia 2024 roku w Warszawie, w wieku 84 lat, zmarł profesor Wojciech Jacek Stec, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk. Był jednym z czołowych polskich chemików, a jego śmierć oznacza stratę dla krajowej i międzynarodowej społeczności naukowej.
Specjalizacja profesora Steca obejmowała chemię fosforoorganiczną oraz szeroki zakres badań związanych z kwasami nukleinowymi i ich związkami. Jego prace dotyczyły metod syntezy, stereochemii oraz polimorfizmu kwasów nukleinowych, a także badań nad analogami fosforanów i polifosforanów, nukleozydów oraz oligonukleotydów. Tego typu badania mają istotne znaczenie dla zrozumienia struktury i funkcji materiału genetycznego oraz dla rozwoju metod chemicznych wykorzystywanych m.in. w biologii molekularnej i biotechnologii.
Zawodowo profesor Stec był związany z Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN w Łodzi, gdzie prowadził prace badawcze i dydaktyczne. W strukturach Polskiej Akademii Nauk pełnił funkcje kierownicze — był członkiem Prezydium PAN w latach 2001–2004 oraz Wiceprezesem PAN w kadencji 2007–2010 — co świadczy o jego wpływie na kształtowanie polityki naukowej i organizację badań w Polsce.
Aktywność profesora obejmowała także pracę w licznych radach naukowych: m.in. w Radzie Naukowej Instytutu Chemii Organicznej PAN, Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN, Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN oraz Centrum Mikrobiologii i Wirusologii PAN. Tak szerokie zaangażowanie w instytucje badawcze pokazuje interdyscyplinarny charakter jego dorobku i rolę konsultacyjną, jaką pełnił dla różnych ośrodków badawczych.
Profesor Stec należał do najważniejszych krajowych towarzystw naukowych: był członkiem Polskiego Towarzystwa Chemicznego od 1965 roku, Polskiego Towarzystwa Biochemicznego od 1981 roku oraz Towarzystwa Naukowego Warszawskiego od 1991 roku. Długoletnie członkostwo w tych organizacjach odzwierciedla jego stały wkład w życie naukowe i społeczność akademicką.
Był laureatem licznych wyróżnień naukowych. Wśród nagród znalazły się: Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (2004), Nagroda Prezesa Rady Ministrów (1999), Nagroda Wydziału III Nauk Matematyczno-Fizycznych, Chemicznych, Geologiczno‑Geograficznych PAN (1972) oraz wielokrotne nagrody Sekretarza PAN (1972, 1975, 1977, 1979, 1985, 1988). Otrzymał także medale i odznaczenia państwowe: Medal Jędrzeja Śniadeckiego Polskiego Towarzystwa Chemicznego (1990) oraz kolejne stopnie Orderu Odrodzenia Polski — Krzyż Kawalerski (1976), Krzyż Oficerski (1996) i Krzyż Komandorski (2004).
Pracownicy Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN oraz Prezydium Polskiej Akademii Nauk pożegnali uczonego o międzynarodowym autorytecie, zwracając uwagę na jego rolę wychowawczą: profesor Stec był mentorem i nauczycielem wielu pokoleń młodych chemików, którzy kontynuują badania w jego obszarach zainteresowań. Jego dorobek naukowy i działalność organizacyjna pozostaną trwałym elementem polskiej nauki.