Nowe badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie The American Journal of Clinical Nutrition rzucają światło na potencjalnie rewolucyjną rolę suplementacji witaminą D w spowalnianiu procesu starzenia się organizmu. Wyniki pochodzą z trwającego wiele lat, randomizowanego badania klinicznego VITAL, przeprowadzonego we współpracy naukowców z Mass General Brigham i Medical College of Georgia. Okazuje się, że regularne przyjmowanie witaminy D3 może pomóc w ochronie telomerów – struktur na końcach chromosomów, które z wiekiem ulegają skracaniu, a ich stan powiązany jest z rozwojem różnych chorób przewlekłych.
Telomery to niewielkie odcinki DNA, które działają jak swoiste „czapeczki ochronne” dla naszych chromosomów. Zabezpieczają one kod genetyczny przed uszkodzeniami i niekontrolowanymi połączeniami z innymi chromosomami. Skracanie się telomerów jest naturalną konsekwencją starzenia się organizmu, lecz nadmierne ich ścieranie może przyspieszyć występowanie chorób związanych z wiekiem, takich jak nowotwory, cukrzyca, choroby serca czy schorzenia autoimmunologiczne.
Wcześniejsze, mniejsze i krótsze czasowo badania sugerowały, że zarówno witamina D, jak i kwasy tłuszczowe omega-3 mogą pozytywnie wpływać na długość telomerów. Niemniej jednak, uzyskane dotychczas wyniki często były niejednoznaczne i ograniczone skalą próby. Badanie VITAL stanowi krok milowy – objęło ponad 25 tysięcy uczestników, a subanaliza dotycząca telomerów uwzględniała 1054 osoby, których parametry były monitorowane na przestrzeni czterech lat. Osoby badane otrzymywały dziennie 2000 IU witaminy D3 lub placebo. Równolegle analizowano wpływ suplementacji jednego grama dziennie kwasów omega-3 na długość telomerów.
Analiza wyników wykazała, że osoby stosujące suplementację witaminą D odnotowały istotnie mniejsze skracanie się telomerów w porównaniu do grupy placebo. W praktyce oznacza to, że zażywanie witaminy D może spowalniać procesy biologicznego starzenia się organizmu w stopniu odpowiadającym co najmniej trzem dodatkowym latom zachowania telomerów w lepszym stanie. Co ciekawe, w przypadku suplementacji omega-3 nie zaobserwowano istotnych zmian długości telomerów, co podkreśla unikalny potencjał witaminy D w tym kontekście.
Zdaniem dr Haidonga Zhu, głównego autora opracowania i specjalisty genetyki molekularnej, wyniki wskazują na możliwość wykorzystania celowanej suplementacji witaminą D jako strategii prewencji biologicznego starzenia. Podkreśla on jednak, że niezbędne są dalsze badania rozszerzające wiedzę na temat długofalowych konsekwencji tej interwencji, a także jej wpływu na realną redukcję ryzyka występowania chorób cywilizacyjnych.
Współautorka opracowania, dr JoAnn Manson, która kierowała całym badaniem VITAL i pełni funkcję kierownika Oddziału Medycyny Prewencyjnej w Brigham and Women’s Hospital, stwierdziła, że efekty obserwowane w badaniu są szczególnie obiecujące, ponieważ wcześniejsze analizy w ramach VITAL również wykazały pozytywny wpływ witaminy D na obniżenie poziomu stanów zapalnych oraz zmniejszenie ryzyka rozwoju chorób przewlekłych, w tym raka i schorzeń autoimmunologicznych.
Odkrycia przedstawione w ramach badania VITAL wpisują się w trend poszukiwania naturalnych metod wspierających zdrowe starzenie się i wydłużenie życia w dobrym zdrowiu. W kontekście popularyzacji profilaktyki zdrowotnej i zindywidualizowanej suplementacji, regularne przyjmowanie witaminy D – oczywiście zawsze po konsultacji ze specjalistą – może okazać się skutecznym wsparciem dla zachowania kondycji biologicznej oraz redukcji ryzyka chorób związanych z wiekiem.
