UGC 10043: Niecodzienny widok spiralnej galaktyki sfotografowany przez teleskop Hubble’a
W najnowszym obrazie udostępnionym przez NASA i ESA, Teleskop Kosmiczny Hubble uwiecznił fascynujące ujęcie galaktyki spiralnej UGC 10043. To, co czyni ten widok wyjątkowym, to nietypowa perspektywa – galaktyka jest widoczna z boku, co powoduje, że jej spiralne ramiona nie są widoczne. UGC 10043 znajduje się około 150 milionów lat świetlnych od Ziemi, w konstelacji Wężownika. Takie ujęcie galaktyk spiralnych, widzianych „na krawędzi”, jest rzadkością, co czyni ten obraz szczególnie interesującym.
Galaktyczna struktura widziana z boku
Z tej unikalnej perspektywy, dysk galaktyki UGC 10043 przypomina ostrą linię przechodzącą przez przestrzeń. Charakterystyczne pasma pyłu tworzą grube, ciemne smugi, które częściowo przysłaniają jasność galaktyki. Gdybyśmy mogli spojrzeć na UGC 10043 z góry, z łatwością dostrzeglibyśmy te smugi kurzu rozłożone wzdłuż spiralnych ramion. Mimo tego pyłowego zasłonięcia, w tle możemy dostrzec aktywne obszary formowania gwiazd, które przebijają się przez ciemne chmury.
Jednym z najbardziej wyróżniających się elementów galaktyki jest jej centralna wypukłość (tzw. „bulge”), która ma kształt przypominający jajowaty blask, wznoszący się daleko ponad dysk. Wypukłość taka jest charakterystyczną cechą wszystkich galaktyk spiralnych – to region, w którym gwiazdy orbitują wokół centrum galaktyki po torach wykraczających ponad i pod płaszczyznę wirującego dysku. W przypadku UGC 10043 wypukłość jest niezwykle duża w stosunku do dysku, co może być wynikiem oddziaływania grawitacyjnego z pobliską karłowatą galaktyką. Prawdopodobnie galaktyka ta przejęła materię od swojego mniejszego sąsiada, co również tłumaczy nieregularne wygięcie dysku, który z jednej strony unosi się, a z drugiej opada.
Kompozycja obrazu stworzona na przestrzeni lat
Obraz UGC 10043, jak większość zdjęć w pełnym kolorze wykonanych przez Hubble’a, jest kompozycją złożoną z kilku ujęć, wykonanych w różnych zakresach długości fal świetlnych. Co niezwykłe, dane, które posłużyły do stworzenia tego obrazu, zostały zebrane w dwóch zupełnie różnych momentach czasu — w 2000 i 2023 roku. To pokazuje, jak ważna jest długa żywotność teleskopu Hubble’a. Dzięki niemu astronomowie nie tylko tworzą nowe i jeszcze lepsze zdjęcia dawnych celów obserwacji, ale także korzystają z archiwalnych danych, które z biegiem czasu stają się coraz bardziej cenne dla badań naukowych.
Hubble: dziedzictwo kosmicznych obserwacji
Trwająca od dekad misja Hubble’a udowodniła, że teleskop ten nieustannie dostarcza nauce nowych odkryć. Dzięki możliwości rejestracji danych na przestrzeni wielu lat, naukowcy są w stanie badać zmieniające się zjawiska kosmiczne z wyjątkową dokładnością. UGC 10043 to tylko jeden z wielu przykładów piękna i złożoności wszechświata, które możemy odkrywać dzięki tej technologii. Obserwacje takie jak te przypominają nam, jak wiele tajemnic kryje kosmos i jak kluczowa dla ich zrozumienia jest kontynuacja badań i rozwój technologii kosmicznych.
