Jednorazowe przyjęcie psylocybiny, substancji psychoaktywnej występującej w tzw. magicznych grzybach, może prowadzić do mierzalnych zmian w aktywności mózgu, które utrzymują się nawet przez miesiąc. Badania przeprowadzone przez naukowców z University of California w San Francisco (UCSF) oraz Imperial College London sugerują, że doświadczenie psychodeliczne może być kluczowym elementem terapeutycznym, pomagającym pacjentom przełamać utrwalone, negatywne wzorce myślowe.
Mechanizm zmian w aktywności mózgu
W badaniu opublikowanym na łamach Nature Communications wzięło udział 28 zdrowych dorosłych, którzy nigdy wcześniej nie mieli kontaktu z substancjami psychodelicznymi. Dzięki temu, że uczestnicy nie cierpieli na zdiagnozowane zaburzenia psychiczne, zespół badawczy mógł przeprowadzić szeroki zakres testów, monitorując mózg przed podaniem substancji, w trakcie jej działania oraz miesiąc po zakończeniu eksperymentu.
Kluczowym pojęciem w analizie wyników jest „entropia mózgowa”, określająca różnorodność i nieprzewidywalność aktywności neuronalnej. W ciągu godziny od przyjęcia dawki 25 mg psylocybiny, zapisy EEG wykazały wyraźny wzrost entropii. Oznacza to, że mózg pod wpływem substancji generował i przetwarzał znacznie szerszy zakres informacji niż w stanie spoczynku.
Psychedelic oznacza „ujawniający psychikę” lub czyniący psychikę widoczną. Nasze dane pokazują, że takie doświadczenia wglądu psychologicznego wiążą się z entropiczną jakością aktywności mózgu i oba te czynniki biorą udział w wywoływaniu późniejszej poprawy zdrowia psychicznego. Sugeruje to, że sama „podróż” – i jej korelaty w mózgu – jest kluczowym elementem działania terapii psychodelicznej.
Strukturalne i psychologiczne efekty długofalowe
Badacze wykorzystali obrazowanie tensora dyfuzyjnego (DTI), aby sprawdzić, jak psylocybina wpływa na strukturę połączeń w mózgu. Miesiąc po sesji zauważono, że szlaki neuronalne stały się gęstsze i wykazywały większą integralność. Jest to zjawisko odwrotne do procesów obserwowanych podczas starzenia się mózgu, w trakcie których połączenia te mają tendencję do rozpraszania się. Choć naukowcy podkreślają potrzebę dalszych badań w celu pełnego zrozumienia tych zmian, wyniki te stanowią pierwszą wskazówkę, że psychodeliki mogą trwale modyfikować architekturę mózgu.
Zmiany te przekładały się na konkretne korzyści dla uczestników. Osoby, u których odnotowano największy wzrost entropii mózgowej w trakcie sesji, zgłaszały następnego dnia głębszy wgląd w swoje emocje. To z kolei korelowało z poprawą samopoczucia po miesiącu. Uczestnicy lepiej radzili sobie z problemami, wykazywali większy optymizm oraz lepszą elastyczność poznawczą, czyli zdolność do adaptacji myślenia w obliczu nowych informacji.
Porównanie dawek: placebo a pełna dawka
W ramach eksperymentu uczestnicy otrzymali dwie dawki substancji w odstępie czasu. Pierwsza dawka (1 mg) pełniła rolę placebo, natomiast druga (25 mg) była dawką wywołującą pełne doświadczenie psychodeliczne. Koszt zakupu psylocybiny w celach badawczych jest trudny do jednoznacznego przeliczenia na warunki rynkowe, jednak w kontekście medycznym dawka 25 mg jest uznawana za ilość wywołującą silne efekty terapeutyczne.
Wyniki te mogą pomóc klinicystom w przyszłości precyzyjniej dobierać dawki terapeutyczne. Celem jest znalezienie takiej ilości substancji, która wywoła wystarczający wzrost entropii mózgowej, aby umożliwić pacjentowi uzyskanie znaczącego wglądu w swoje problemy, bez konieczności wywoływania niepotrzebnie intensywnych doznań psychodelicznych.