W systemie Meshtastic pojawiła się rola, która wzbudza sporo nieporozumień: ROUTER_LATE.

Wielu użytkowników traktuje ją jak „lepszego routera”, inni instalują ją na dachach, a jeszcze inni używają mobilnie w samochodzie. W efekcie w niektórych regionach dochodzi do przeciążenia sieci i spadku wydajności.

Ten artykuł wyjaśnia:

• czym dokładnie jest ROUTER_LATE,
• jak działa mechanizm retransmisji,
• czym różni się od ROUTER i REPEATER,
• kiedy jest właściwym wyborem,
• kiedy absolutnie nie należy go używać,
• jak wpływa na airtime i stabilność całej siatki.

1. Dlaczego w ogóle powstał ROUTER_LATE?

Meshtastic działa na jednej wspólnej częstotliwości 868 MHz (EU).
To oznacza:

• bardzo ograniczoną przepustowość,
• brak klasycznych protokołów routingu (OSPF, BGP itd.),
• konieczność minimalizacji retransmisji.

Sieć nie wymienia między węzłami informacji routingowych w sposób znany z IP.
Zamiast tego wykorzystuje:

• role urządzeń,
• losowe opóźnienia,
• analizę SNR,
• mechanizm okien kontencji (contention windows).

ROUTER_LATE powstał po to, aby:

Obsłużyć lokalne klastry w miejscach, które nie mają widoczności do głównej infrastruktury ROUTER, bez zakłócania naturalnego przepływu ruchu w sieci.

2. Jaki jest cel ROUTER_LATE?

ROUTER_LATE to rola infrastrukturalna dla:

• dolin,
• obszarów za wzgórzem,
• osiedli schowanych za przeszkodą,
• „dziur” w pokryciu.

To węzeł, który:

• zawsze retransmituje pakiety (jeśli hop limit > 0),
• ale robi to uprzejmie — dopiero po innych rolach.

Nie jest przeznaczony do:

❌ zwiększania zasięgu własnego domu
❌ bycia „mocniejszym routerem”
❌ instalacji dachowej w mieście
❌ mobilnej pracy w aucie

3. Jak działa retransmisja w Meshtastic?

Każdy pakiet ma:

• hop limit
• priorytet
• SNR

Jeśli hop limit > 0 → może być retransmitowany.
Jeśli hop limit = 0 → jest odrzucany.

Ale kluczowy mechanizm to okna kontencji (contention windows).

4. Okna kontencji – fundament działania

Pakiety mogą zostać retransmitowane w jednym z trzech przedziałów czasowych:

Te okna nie nachodzą na siebie.

4.1 Early Window

Nadają:

• ROUTER
• REPEATER
• CLIENT_BASE (dla ulubionych węzłów)

Te role wyprzedzają inne i mogą anulować retransmisję pozostałych.

To dlatego ROUTER jest „dominujący”.

4.2 Default Window

Tu działają:

• CLIENT
• większość ról standardowych

Jeśli w tym oknie ktoś retransmituje, inne role (z wyjątkiem ROUTER_LATE) anulują swoje nadawanie.

4.3 Late Window – domena ROUTER_LATE

ROUTER_LATE zachowuje się tak:

1. Najpierw próbuje retransmitować jak CLIENT (default window).
2. Jeśli usłyszy, że ktoś już retransmitował:
   • nie anuluje pakietu,
   • przenosi go do late window.
3. W oknie late retransmituje mimo wszystko.

To sprawia, że jest:

✔ uprzejmy
✔ nie preemtuje ruchu
✔ zachowuje naturalne ścieżki

Ale też:

⚠ zwiększa airtime
⚠ przechowuje pakiety w kolejce TX
⚠ może generować opóźnienia

5. Random delay i SNR bias

W każdym oknie dodawane jest losowe opóźnienie.

Dodatkowo:

• gorszy SNR → krótsze opóźnienie
• lepszy SNR → dłuższe opóźnienie

Dlaczego?

Bo węzeł dalej położony powinien mieć pierwszeństwo, aby pakiet przeskoczył dalej w jednym hopie.

To sprytna heurystyka zastępująca pełny routing.

6. Dlaczego ROUTER_LATE nie nadaje się na dach?

Ponieważ retransmituje praktycznie wszystko, co słyszy.

W mieście może to oznaczać:

• ogromny wzrost airtime,
• kolizje,
• utratę pakietów,
• degradację sieci.

W szczególności przy modulacji LONG_FAST.

Jeśli:

• ChUtil > 25%
• AirUtilTX > 7–8%

to już sygnał ostrzegawczy.

7. Kiedy używać ROUTER_LATE?

✔ Prawidłowe zastosowania

• Dolina bez widoczności do routera
• Osiedle za wzgórzem
• Klaster node’ów odcięty budynkiem
• Tymczasowa infrastruktura w terenie (np. grupa trekkingowa)

8. Kiedy NIE używać?

❌ Dach domu w mieście
❌ Balkon w bloku
❌ Stały węzeł w aucie
❌ „Bo chcę mieć lepszy zasięg”
❌ Jedyny router w okolicy o dobrym pokryciu

9. Często zadawane pytania

Dlaczego pakiet poszedł przez CLIENT zamiast ROUTER_LATE?

Bo ROUTER_LATE jest uprzejmy.
Jeśli CLIENT wygra wyścig czasowy — pakiet idzie przez niego.

Dlaczego pakiet poszedł przez ROUTER zamiast ROUTER_LATE?

Bo ROUTER preemtuje wszystkie inne role.

Dlaczego ruch przez ROUTER_LATE jest wolny?

Bo często trafia do late window, co dodaje opóźnienie.
Przy LONG_FAST może być to bardzo zauważalne.

Dlaczego pakiety giną?

Najczęstsza przyczyna:

• pełna kolejka TX,
• odrzucanie pakietów niskiego priorytetu.

ROUTER_LATE jest na to szczególnie podatny, bo przechowuje pakiety oczekujące na late window.

Mam słabą antenę i nikt mnie nie słyszy. Czy ROUTER_LATE pomoże?

Nie.

W takim przypadku należy:

✔ postawić CLIENT w pobliżu
✔ poprawić antenę
✔ zwiększyć wysokość

ROUTER_LATE tylko zwiększy ruch.

Czy ROUTER_LATE w samochodzie pomaga mesh?

Nie.

To nie jest rola mobilna.
Może generować więcej problemów niż korzyści.

10. ROUTER vs ROUTER_LATE – kluczowa różnica

ROUTER mówi:

„Jestem najlepszą ścieżką.”

ROUTER_LATE mówi:

„Pomogę tylko jeśli trzeba.”

11. Najważniejsza zasada

ROUTER_LATE nie jest:

• mocniejszym routerem,
• zamiennikiem CLIENT_BASE,
• rozwiązaniem problemów z anteną,
• trybem „turbo”.

To narzędzie chirurgiczne do bardzo konkretnych sytuacji.

12. Podsumowanie

ROUTER_LATE:

✔ retransmituje wszystko
✔ ale uprzejmie ustępuje pierwszeństwa
✔ służy do obsługi lokalnych klastrów
✔ zwiększa airtime

Nieumiejętne użycie może:

❌ przeciążyć sieć
❌ zwiększyć kolizje
❌ spowodować utratę pakietów