Coraz częściej podkreśla się, jak ważne jest wczesne wykrywanie problemów zdrowotnych, które mogą zagrażać życiu kobiet w okresie ciąży i połogu. Jednym z takich zagrożeń są choroby serca — niewidoczne i często nierozpoznane na czas. Co roku na całym świecie dochodzi do śmierci kobiet po porodzie właśnie z powodu niewydolności serca, mimo że wiele z tych przypadków można byłoby zapobiec dzięki odpowiedniemu wcześniejszemu rozpoznaniu. Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z amerykańskiej Mayo Clinic rzucają nowe światło na możliwości sztucznej inteligencji w tej dziedzinie, udowadniając, że technologia może odegrać kluczową rolę w ochronie zdrowia matek.
Zespół badawczy pod kierownictwem dr Anji Kinaszczuk i dr Demilade Adedinsewo opracował i przetestował narzędzia oparte na sztucznej inteligencji (AI), które analizują dane z elektrokardiogramu (EKG) oraz cyfrowego stetoskopu, aby wykryć ukrytą niewydolność serca u kobiet w wieku rozrodczym. Chodzi o tzw. frakcję wyrzutową lewej komory serca (EF), której poziom poniżej 50% oznacza osłabienie mięśnia sercowego. Takie zaburzenia często przebiegają bezobjawowo, a ich obecność może stanowić poważne zagrożenie w czasie ciąży.
Badanie opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma The Annals of Family Medicine wykazało wysoką skuteczność diagnostyczną badanych urządzeń. W pierwszej grupie testowej znalazło się 100 kobiet skierowanych na echo serca – obecnie najlepsze dostępne badanie do oceny funkcji mięśnia sercowego. Oprócz echa, pacjentki przeszły klasyczne EKG oraz badanie cyfrowym stetoskopem, który oprócz warstwy dźwiękowej rejestruje także sygnały elektryczne serca. W drugiej grupie było kolejne 100 kobiet, które zgłosiły się na rutynową wizytę w przychodni – celem było sprawdzenie, jak często w codziennej praktyce podstawowej opieki zdrowotnej można wykryć niewidoczne w inny sposób problemy sercowe.
Wyniki okazały się imponujące. Analiza AI-EKG osiągnęła współczynnik trafności diagnostycznej (AUC) na poziomie 0,94, a jeszcze lepsze wyniki zaprezentował cyfrowy stetoskop Eko DUO – aż 0,98. To oznacza, że oba narzędzia mogą z dużym prawdopodobieństwem wykryć istotną dysfunkcję serca. W grupie kobiet z drugiej kohorty, czyli tych, które przyszły jedynie na zwykłą kontrolę, pozytywny wynik AI odnotowano u 1% pacjentek przy użyciu EKG i 3,2% przy wykorzystaniu stetoskopu Eko DUO.
Jak podkreśla dr Adedinsewo, niemal połowa ciąż w USA jest nieplanowana, a około 1–2% kobiet może doświadczać problemów z sercem, o których nie mają pojęcia. Wczesne wykrycie takich schorzeń z pomocą sztucznej inteligencji daje szansę na lepsze planowanie macierzyństwa, wdrożenie odpowiedniego leczenia jeszcze przed ciążą i maksymalizację szans na zdrową ciążę zarówno dla kobiety, jak i dla dziecka.
Omawiane badanie bazuje na wcześniejszych projektach Mayo Clinic, w tym pilotażowym badaniu z udziałem pacjentek położniczych w USA oraz randomizowanym badaniu klinicznym przeprowadzonym w Nigerii, które wykazały skuteczność technologii AI w wykrywaniu kardiomiopatii ciążowej. Wszystko to składa się na rosnące dowody, że sztuczna inteligencja może zrewolucjonizować standardową diagnostykę kardiologiczną, umożliwiając wcześniejsze rozpoznanie problemów i szybsze zastosowanie leczenia, które ratuje życie.
Mayo Clinic udzieliła licencji na tę technologię dwóm podmiotom: EKO Health – producentowi zaawansowanego cyfrowego stetoskopu z wbudowanymi elektrodami EKG oraz firmie Anumana – twórcy analizatora opierającego się na 12-odprowadzeniowym EKG. Co ważne, przychody uzyskane z komercjalizacji rozwiązania zostaną przeznaczone na realizację misji non-profit instytutu, czyli na cele związane z opieką nad pacjentami, kształceniem i dalszymi badaniami naukowymi.
Nowoczesne technologie medyczne, które jeszcze niedawno wydawały się wizją przyszłości, dziś realnie wpływają na jakość i długość życia. Wprowadzenie sztucznej inteligencji do rutynowej opieki nad kobietami planującymi ciążę może stać się ważnym krokiem ku bezpieczniejszemu macierzyństwu i skuteczniejszej walce z cichym zabójcą – chorobami serca.
